Apri Romae cursitant

wild-boar-in-rome_orig

NUNTII LATINI ( 21.4.2017)

Apri Romae cursitant
(exonerare)

Apri in viis Romæ valde increbruerunt, quod vix verum esse credideris. Attamen commeatui publico iam periculo esse coeperunt. Quam ob rem moderatores urbis moniti sunt, ut huic malo mederentur: una cum administris regionalibus et aliis magistratibus rationes invenirent, quibus numerus aprorum media urbe cursitantium coerceretur.


ex lingua latina in hispanicum conversio (ver traducción)

translation-contest


 


dies Romanorum

UNIDAD IX

Narratio: Dies Romanorum

Romani diem in multis rebus agebant. Dies in duŏdĕcim horas divīsa erat. Omnes homines, servi dominique, māne cum sole, horā primā, ē lecto surgebant et faciem et bracchia lavabant. Posteā parvum ientaculum sumebant et laborabant.

Servi semper labores arduos faciebant. Viri liberi multa negotia habebant.

Patricii, qui plūs otium habebant, clientes accipiebant (clientes viri liberi erant qui laborabant et fideles domino suo erant) posteāque ad forum adibant. Alii cives officium suum faciebant.

Hora quinta tempus prandii erat.

Vespere, post meridiem, tempus otii incipiebat: alii in thermas ibant et in palaestra exercebant; alii ludos scaenicos, gladiatorios aut circenses videbant.

Postremo, ab hora nona ad duodecimam domini dominaeque divites cum amicis suis in triclinio cenabant. Triclinium tres «lectos» habebat ubi convīvae iacebant; nomen lectorum triclinium erat.

Ultima hora diei duodecima erat. Nox incipiebat cum sol occĭdēbat et in duodecim horas quoque divisa erat.

Nocte omnes homines, viri, feminae, pueri puellaeque, dormiebant. Tantum milites in castris nocte vigilabant.

Responde latine:

Quid homines faciebant cum ē lecto surgēbant?

Quid homines mane sumebant?

Quid clientes erant?

Quo patricii adibant?

Quando tempus otii incipiebat?

Quid Romani faciebant post meridiem?

Ubi Romani cenabant?

Quid milites faciebant nocte?

SACRIFICIVM IPHIGENIAE

SACRIFICIVM IPHIGENIAE

sacrificum Iphigeniae


Cum Graeci exercitum ad Troiam urbem nauibus ducere vellent, in portu classem retinebat diuturna tempestas ob iram Dianae. Agamemno, exercitus dux, ceruam Dianae sacram uulnerauerat. Tantum mors Iphigeniae, Agamemnonis filiae, iram deae placabit. Itaque pater, magno dolore anxius, filiam suam in castra uocauit. Simulabit nuptias cum Achille. Misera puella in castra uenit, de curru descendit et citato gradu ad patrem contendit. Agamemno longo amplexu filiam suam tenet. Pater et filia lacrimas effundunt: filia gaudio lacrimabit, pater imminentem filiae mortem cogitabit. Tandem sacrificii tempus appropinquat. Sed Diana ceruam per aera traxit et animal in locum Iphigeniae in sacrificio supponit. Deinde Iphigeniam per nubes in terram Tauricam abripuit ibique Dianae templi Iphigenia sacerdos fuit.

Buscar palabras en un diccionario

A menudo tenemos dificultad para encontrar una palabra en el diccionario debido a que la palabra que queremos conocer está en un caso oblicuo (acusativo, genitivo etc.), y necesitamos conocer su forma de nominativo para buscarla en el diccionario.

Si esto sucede, quiere decir que haríamos bien en refrescar nuestros conocimientos de gramática. Pero si tenemos prisa, podemos hacer esto otro: buscarla en WIKTIONARY.

Por ejemplo, queremos saber qué cosa es la palabra latina specubus. Tecleamos en nuestro buscador “wiktionary specubus“, y aparece lo siguiente.

wiktionary specubus

Wiktionary nos dice que specubus es el dativo o ablativo plural de specus. ¡Ese es el nominativo que necesitamos para buscarla en el diccionario! Pero no hace falta ir muy lejos, basta con pulsar la palabra specus en esa misma página:

wiktionary specubus ii

Así que specus specus es “cave, chasm, abysss, grotto“. ¡Ah! ¡Está en inglés! Bueno, no creo que a estas alturas nadie se espante por ello. En todo caso basta con pulsar ahora sobre la palabra inglesa y wiktionary nos la traducirá al castellano.

Existe la versión en castellano: wikcionario, pero todavía no es tan completa como la versión en inglés, y si no queréis perder tiempo, id a donde decíamos directamente.


Otra posibilidad es el diccionario en la red DidacTerion, para latín.

  • pulsamos arriba, donde dice “banco de trabajo de latín” el segundo de los iconos:  “diccionario”DIDACTERION 02

En el recuadro que se abre, tecleamos la palabra en latín que queremos analizar… por ejemplo LITORE

DIDACTERION 00

Y pulsamos abajo, en “buscar términos“…. Y ¡que tengas suerte!

DIDACTERION 01

vestimenta y tejidos en Roma

He aquí una presentación (slidshare) de Elena Gallardo, que está bastante bien…

 

Añadimos el comentario de Nacho C.R.: la púrpura, el Murex Brandaris, era muy común en el Mediterráneo oriental siendo una de las industrias más potentes de las ciudades estado Fenicias, siendo de especial calidad la elaborada en Tiro, hecho que propició que este pigmento pasase a llamarse ‘púrpura de Tiro’ incluso cuando no provenía de esta ciudad. 

Enlaces:
Véase también El calzado en la antigua Roma, una contribución de Juan José García.


EXERCITUS ROMANUS

dux legioni imperat

EXERCITUS ROMANUS

Exercitus in Imperio Romano necessarius erat. Exercitus Romanus in duas magnas partes divisus erat: peditatus et equitatus; in exercitu quoque legiones, centuriæ et aliæ partes erant. Legio pars exercitus est, quæ circiter sex milia milites habet; centuria pars legionis est et circiter centum milites habet. Centurio militibus centuriae imperat et dux legioni imperat.

Milites non solum pugnant et Imperium Romanum defendunt, sed etiam pontes viasque civibus faciunt et multa castra aedĭfĭcant, quæ post urbes fĭĕrī possunt; mores Romanos quoque linguamque Latinam populis barbaris ferunt.

milites impedimenta secum portant

Miles Romanus multa impedimenta secum fert: arma et sarcĭnas. Arma militum Romanorum erant: scutum, lōrīca, galea, gladius et pilum. Sarcĭnae erant instrumenta commeatusque.

Milites Romani indumenta singularia ferunt: tunicam et fasciam rubras, calĭgas, cingŭlum et sagum. Centuriones galeam dissimilem ferunt et vitem cum qua improbos milites puniunt.

Legionarii in tentoriis castrorum dormiunt. Castra multa tentoria militibus habent; duas vias quoque et quattuor portas habent, per quas milites intrant et exeunt. Circum castra vallum et fossa sunt, sic milites inimici castra oppugnare non possunt.


Hospites ex caupona effugerunt

NUNTII LATINI ( 10.3.2017)

Hospites ex caupona effugerunt
(exonerare)

In vico Bembibre Hispaniae factum est, ut circiter centum viginti hospites, qui ad baptismum celebrandum in cauponam convenerant, nummis pro cena non solutis inopinanter exirent et autoraedis celerrime effugerent. Prima et secunda fercula multis cum vinis iam sumpserant sed ministratoribus bellaria apparantibus repente disparuerunt. Cauponarius damnum duorum milium euronum cepit, etsi hospites, qui cenam falso nomine reservaverant, in antecessum nongentos eurones solverant. Erant, ut cauponarius autumat, ex Europa orientali oriundi. El País, acta diurna Hispanica, narrat in cauponis et thermopoliis Hispaniae fraudes et rapinas quinta quaque minuta fieri.


narratio. In itinere

Narratio vii.

In itinere

Omnes mercatores itinĕra facĕre debent, quia in variis locis merces emunt et vendunt. In antiquo Imperio Romano itinera difficilia et longa sunt. Romani terrā et mari itinĕra facĕre possunt.

navis oneraria

Navigatio non semper facilis est: nautæ mare tranquillum et ventum secundum exspectare debent. Graeci nautæ meliores quam Romani sunt. Duo genera navium sunt: naves longæ, quæ navis belli sunt, et onerariæ, quæ merces transportant. Omnes naves proram, in anteriore parte, puppemque in posteriore, habent; aliæ cum remis navigant et aliæ cum velis. Homines qui navigare volunt, ad portum adeunt, ubi naves deligatæ aut destinatæ cum ancoris manent.

strata (camino empedrado)

Itinera terrā longissima sunt. Omnes urbes Imperii Romani per vias coniunctæ sunt; multæ viæ in urbe Roma initium habent.
Milites Romani vias faciunt et miliaria collocant quæ spatium inter urbes indicant; pontes quoque ædificant, nam fluvii atque valles sunt, qui alios locos separant.

milliarium

 

Romani multa vehicula habent, cum quibus itinera faciunt: in itineribus longis equos habere oportet; sed homines pauperes ambulant, quia pecuniam non habent. Patricii Romani, qui divites sunt, non solum equos habent sed etiam servos qui in itineribus brevibus lectīcam cum domino portant.

lectica (“litera“)


Responde latine:

Cur pater Claudiæ navigat?

Cur in Imperio Romano itinera difficilia sunt?

Quid faciunt naves onerariæ?

Quid habent omnes naves?

Quomodo itinera terra sunt?

Qui in Imperio Romano faciunt vias et miliaria collocant?

Quid faciunt homines pauperes in itineribus?

Balaena moribunda in litus Norvegiae navit

nuntii latini

triginta fere sacculos plasticos invenerunt

Balaena moribunda in litus Norvegiae navit

Apud urbem Bergen Norvegiae nuper factum est, ut balaena (zool. Ziphius cavirostradis) ad litus nataret, quamvis siphonarii saepius illam in altum mare ducere frustra conarentur. Male se habebat, iamiam moribunda. Cum in institutum investigationis portata esset, investigatores ventrem eius aperuerunt. Ibi triginta fere sacculos plasticos aliamque materiam plasticam invenerunt, qua intestina obstructa erant. Balaena erat solito levior et in intestinis eius nullus cibus inerat. Causa mortis videntur esse reliquiae plasticae a hominibus in mare iactae, quas balaena pro cibo habens devoraverat.